Kon Tum đẩy mạnh đấu tranh phòng chống tội phạm mua bán người trong tình hình mới

152
C:\Users\Admin\Desktop\imagesYUZGUGBK.jpg

Từ lâu, tội phạm mua bán người đã trở thành mối nguy hại khôn lường đối với xã hội, nhất là người dân sinh sống ở khu vực biên giới. Lợi dụng sự nhẹ dạ, cả tin của các nạn nhân, các đối tượng đã lừa bán họ qua biên giới bằng những thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt. Chính vì vậy, cần có những giải pháp kiên quyết, triệt để khắc phục vấn đề này.

Kon Tum là tỉnh miền núi nằm ở phía Bắc Tây Nguyên với đặc điểm đường biên giới dài 292,522km, tiếp giáp hai nước bạn Lào, Campuchia; có cửa khẩu Quốc tế Bờ Y, 02 cửa khẩu phụ (Cửa khẩu Đăk Long và Đăk Blô thuộc huyện Đăk Glei) và nhiều đường tiểu ngạch. Đời sống nhân dân hai bên khu vực biên giới còn nhiều khó khăn, chủ yếu là người dân tộc thiểu số cùng trình độ dân trí thấp, tâm lý nhẹ dạ, cả tin luôn là những “con mồi” béo bở của bọn tội phạm mua bán người qua biên giới.

C:\Users\Admin\Desktop\imagesYUZGUGBK.jpg

Đấu tranh phòng chống tội phạm mua bán người là nhiệm quan trọng cấp bách

Theo thống kê của Bộ Công an, từ ngày 16/11/2015 đến ngày 15/5/2018, toàn quốc phát hiện 868 vụ với 1.140 đối tượng, lừa bán 2.355 nạn nhân; so với giai đoạn 2011-2015, số vụ giảm 28%, nhưng số nạn nhân lại tăng 7%, trong đó bán sang Trung Quốc chiếm trên 75%; sang Lào và Campuchia 11%, còn lại là đưa sang các nước khác thông qua đường hàng không và đường biển. Nổi lên là các vụ mua bán người ra nước ngoài để ép họat động mại dâm, làm vợ bất hợp pháp, cưỡng bức lao động; mua bán nội tạng trái phép núp dưới danh nghĩa cho, hiến tạng khó kiểm soát… Ngoài ra, tình hình công dân xuất cảnh, di cư trái phép diễn biến phức tạp, nhất là một số tỉnh phía Bắc và miền Trung tiềm ẩn nguy cơ bị mua bán qua biên giới để cưỡng bức lao động và hoạt động mại dâm.

Thực tế ở các địa phương cho thấy, địa bàn xảy ra tội phạm mua bán người thường ở những khu vực giáp biên, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đối tượng phạm tội chủ yếu là người dân tộc thiểu số, không có việc làm ổn định, thiếu hiểu biết về pháp luật. Phương thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, xảo quyệt và hầu hết các vụ án đều có yếu tố người nước ngoài; gây khó khăn trong công tác phát hiện, điều tra, bắt giữ và xử lý. Trước đây, tội phạm thường tìm đến những phụ nữ vùng sâu, vùng xa, hoàn cảnh kinh tế khó khăn, thất nghiệp, thiếu việc làm hoặc gia đình mâu thuẫn, trình độ hiểu biết hạn chế, nhẹ dạ, cả tin, những trẻ em thiếu sự quản lý của gia đình… để dụ dỗ, lôi kéo sang biên giới với mục đích hứa hẹn đi lao động làm thuê nhưng thực chất là bán sâu vào nội địa, ép làm gái mại dâm hoặc môi giới lấy chồng bất hợp pháp.

Trong những năm gần đây, các đối tượng mua bán người lợi dụng triệt để sự phát triển của công nghệ thông tin để hoạt động phạm tội. Chúng thường tiếp cận, làm quen với một số phụ nữ, trẻ em gái, xin số điện thoại, kết bạn qua trang mạng xã hội nói chuyện, làm quen, tạo quan hệ yêu đương giả. Sau đó, các đối tượng rủ nạn nhân đi chơi, mua sắm hoặc đi làm thuê với mức thu nhập cao… và đưa nạn nhân qua biên giới, bán sâu vào nội địa. Ở một số trường hợp, để an toàn hơn, các đối tượng không trực tiếp đưa nạn nhân xuất cảnh trái phép ra nước ngoài bán mà dùng thủ đoạn lừa nạn nhân, liên lạc qua điện thoại hướng dẫn cách thức di chuyển đến khu vực giáp biên rồi đưa qua biên giới bán.

Trong những năm qua, Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách pháp luật, đặc biệt phê duyệt và tổ chức triển khai quyết liệt, có hiệu quả Chương trình quốc gia phòng, chống mua bán người giai đoạn 2004 – 2010, giai đoạn 2011 – 2015 và đang triển khai giai đoạn 2016 – 2020; ban hành Luật Phòng, chống mua bán người và các văn bản hướng dẫn thi hành; pháp luật cũng đã sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự và các luật khác có liên quan, trong đó sửa đổi, bổ sung cơ bản các điều luật liên quan đến tội phạm mua bán người. Đặc biệt, kể từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 793/QĐ-TTg phê duyệt lấy ngày 30/7 hàng năm là Ngày toàn dân phòng chống mua bán người, hàng loạt các hoạt động đã được triển khai, nhờ đó kiềm chế sự gia tăng tội phạm mua bán người, giảm 28% số vụ và 6 năm liền Việt Nam luôn được xếp vào nhóm các quốc gia có nhiều nỗ lực trong công tác phòng chống mua bán người.

Mặc dù đến nay, trên địa bàn tỉnh Kon Tum chưa phát hiện hoạt động của tội phạm mua bán người; song, với xu hướng ngày càng mở rộng về quy mô, phương thức, thủ đoạn, sự cấu kết, móc ngoặt của bọn tội phạm và địa bàn hoạt động cùng những điều kiện khách quan thuận lợi, nguy cơ xuất hiện hoạt động mua bán người và hình thành các đường dây, tổ chức mua bán người sẽ diễn biến phức tạp nếu không có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Do đó, tỉnh Kon Tum đã, đang và sẽ đẩy mạnh công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người bằng những giải pháp triệt để cùng sự nỗ lực, quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị với những giải pháp trọng tâm như:

Triển khai thực hiện Chương trình phòng, chống mua bán người theo Kế hoạch số 01/KH-BCĐ, ngày 02/01/2018 của Ban Chỉ đạo 138/CP của Chính phủ (gọi tắt là Chương trình 130/CP) trên phạm vi toàn tỉnh. Triển khai có hiệu quả công tác nắm tình hình, tập trung vào các tuyến, địa bàn trọng điểm; kịp thời phát hiện, xử lý tin báo, tố giác tội phạm, điều tra, khám phá vụ án, đường dây tội phạm mua bán người, truy bắt đối tượng, giải cứu và bảo vệ nạn nhân. Tổ chức điều tra, truy tố, xét xử vụ án mua bán người, bảo đảm không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội. Phối hợp giữa các ngành, UBND các huyện giáp biên với các cơ quan hữu quan thuộc các tỉnh của 02 nước bạn Lào, Campuchia để trao đổi thông tin, thiết lập đường dây nóng, xác định đầu mối hợp tác xác minh, điều tra, bắt giữ, dẫn giải, chuyển giao, truy nã đối tượng phạm tội mua bán người và giải cứu, tiếp nhận, bảo vệ nạn nhân bị mua bán. Tổ chức các cuộc tọa đàm, hội thảo chuyên đề chuyên sâu, tập trung vào các tuyến, địa bàn trọng điểm, các lĩnh vực dễ phát sinh tội phạm để đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người như xuất cảnh qua biên giới trái phép, thông qua hoạt động cho, nhận con nuôi, cho, hiến tạng, xuất khẩu lao động có yếu tố nước ngoài… Động viên, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong phòng, chống mua bán người.

Triển khai Luật phòng, chống mua bán người và các văn bản liên quan, nhất là công tác tiếp nhận, xác minh, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán đến địa bàn cấp cơ sở. Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật, nhất là Bộ luật hình sự (sửa đổi) và các văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành liên quan đến công tác phòng, chống mua bán người nhằm nâng cao nhận thức cho các cấp, các ngành và quần chúng nhân dân chủ động phòng ngừa, tích cực tham gia phòng, chống tội phạm mua bán người. Triển khai thực hiện tốt “Chiến lược truyền thông thay đổi hành vi cộng đồng” với nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả. Đổi mới nội dung, hình thức, tổ chức các diễn đàn, đối thoại, tọa đàm, trao đổi, sinh hoạt, nói chuyện chuyên đề để tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về phòng, chống mua bán người và các vấn đề khác có liên quan; trong đó, tập trung vào nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị mua bán, vùng sâu, vùng xa, giáp ranh, biên giới; triển khai đến cấp hội phụ nữ ở cơ sở bộ tài liệu truyền thông chung; đánh giá mô hình phòng, chống mua bán người hoạt động hiệu quả, lựa chọn mô hình phù hợp để nhân rộng.

Công tác tiếp nhận, xác minh, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán được chú trọng. Tổ chức triển khai tuyên truyền tài liệu hướng dẫn thực hành chuyển tuyến, hỗ trợ hòa nhập cộng đồng cho nạn nhân; nghiên cứu, đánh giá mô hình hỗ trợ nạn nhân hoạt động hiệu quả, lựa chọn mô hình phù hợp để nhân rộng; tổ chức các khóa tập huấn, đào tạo, hội thảo, trao đổi kinh nghiệm về kiến thức, kĩ năng chuyên sâu trong công tác hỗ trợ nạn nhân… Thực hiện việc trợ giúp pháp lý cho nạn nhân trong quá trình tiếp nhận và hỗ trợ hòa nhập cộng đồng.

Thực hiện hiệu quả các Công ước và Hiệp định hợp tác song phương đã ký kết giữa Việt Nam với các nước về phòng chống mua bán người, trên cơ sở đó, tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng cơ chế phối hợp cụ thể, trọng tâm là thực hiện các hoạt động ưu tiên hợp tác đã được cơ quan chức năng các nước thống nhất theo từng giai đoạn. Duy trì giao ban, trao đổi thông tin, đường dây nóng giữa các cơ quan chức năng của tỉnh với cơ quan hữu quan cùng cấp của tỉnh giáp biên thuộc 02 nước bạn Lào, Campuchia để phối hợp nắm tình hình, kịp thời phát hiện, xác minh, giải quyết vụ việc mua bán người, truy bắt đối tượng phạm tội, giải cứu và hồi hương nạn nhân bị mua bán.

Bên cạnh đó, hoạt động tuyên truyền, giáo dục phòng chống tội phạm mua bán người cũng được chú trọng đẩy mạnh trong các Nhà trường trên địa bàn tỉnh. Qua đó, giúp nâng cao nhận thức để đội ngũ cán bộ, giáo viên, học sinh, sinh viên có kỹ năng tự phòng ngừa, nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi người trong công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm mua bán người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em. Nội dung tuyên truyền tập trung chủ yếu vào các văn bản quy phạm pháp luật về công tác phòng chống tội phạm mua bán người; các phương thức, thủ đoạn, hậu quả, tác hại của tội phạm mua bán người; các biện pháp phòng ngừa, các gương điển hình tiên tiến, mô hình hiệu quả, kinh nghiệm hay về phòng chống mua bán người. Các đơn vị giáo dục trên địa bàn tỉnh tích hợp nội dung giáo dục, tuyên truyền về phòng chống tội phạm mua bán người trong “Tuần lễ giáo dục công dân” đầu năm học, trong giờ chào cờ đầu tuần, trong các môn học có nội dung liên quan. Đối với các hoạt động ngoại khóa, công tác tuyên truyền, giáo dục được lồng ghép trong chương trình giáo dục ngoài giờ lên lớp đối với học sinh phổ thông và giáo dục thường xuyên. Tổ chức các hoạt động giao lưu, các cuộc thi tìm hiểu, viết bài, biểu diễn tiểu phẩm với đề tài phòng chống tội phạm mua bán người. Tổ chức cho học sinh, sinh viên tham gia sinh hoạt câu lạc bộ về phòng chống tệ nạn xã hội của nhà trường; tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề có nội dung về hoạt động mua bán người cho cán bộ, giáo viên, học sinh, sinh viên trong nhà trường. Thực hiện và tổ chức tốt công tác giao ban an ninh trường học theo định kỳ.

Hậu quả của tội phạm mua bán người là vô cùng nguy hiểm. Bao nạn nhân bị đẩy vào con đường lầm lỡ, bao gia đình ly tán, bao số phận bất hạnh đã xảy ra chỉ vì là nạn nhân của loại tội phạm này. Cùng với đó, nỗi đau gánh chịu sự kì thị của xã hội khi trở về là khó có thể tránh khỏi. Chính vì vậy, đấu tranh phòng chống tội phạm mua bán người phải được xác định là nhiệm vụ quan trọng cấp bách và nhận được sự quan tâm cao của toàn xã hội. Bên cạnh những nỗ lực trong công tác phòng, chống mua bán người, hỗ trợ nạn nhân của các cấp ủy, chính quyền và các ngành chức năng ở địa phương thì quan trọng hơn hết, mỗi người dân cần chủ động nêu cao tinh thần cảnh giác đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung, trong đó có tội phạm mua bán người. Huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội cùng tham gia phòng chống mua bán người, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán; đồng thời, lồng ghép nội dung phòng ngừa mua bán người vào các chương trình kinh tế- xã hội, thực hiện có hiệu quả chính sách xóa đói giảm nghèo, chính sách việc làm, đào tạo nghề… nhằm nâng cao điều kiện sống của nhân dân là biện pháp hữu hiệu để hạn chế, tiến tới loại trừ nguyên nhân và điều kiện của tình trạng mua bán người hiện nay.

Khánh Vi